Anemia

Anemia – objawy, przyczyny i leczenie anemii

Nadzór merytoryczny:

dr n.med. Paweł Stachowiak

Anemia

Nadmierne zmęczenie, osłabienie, bóle i zawroty głowy, a także bladość skóry – to tylko część z objawów sugerujących występowanie anemii, czyli niedokrwistości. Ze względu na to, że objawy te są charakterystyczne dla wielu schorzeń, a nawet długiego pozostawania pod wpływem stresu, diagnostyka niedokrwistości opiera się na szczegółowych badaniach. Jakie występują rodzaje anemii i jak przebiega jej leczenie?

Anemia – co to takiego?

Anemia bardzo często nazywana jest niedokrwistością. Wynika to z faktu, że anemię stwierdza się w przypadku zmniejszonego poziomu hemoglobiny w organizmie. Hemoglobina jest białkiem odpowiedzialnym za transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek. Występuje ona w erytrocytach, czyli krwinkach czerwonych.

Wraz ze zmniejszoną ilością hemoglobiny w krwi, stwierdza się również obniżoną liczbę erytrocytów oraz hematokrytu.

Na występowanie anemii najbardziej narażone są osoby starsze, obciążone genetycznie, kobiety w wieku rozrodczym i ciężarne, a także pacjenci zmagający się z chorobami przewlekłymi.

Najczęstsze objawy anemii

Najczęściej występujące objawy, które mogą sugerować, że mamy do czynienia z anemią, to odczuwanie zmęczenia i łatwa męczliwość nawet podczas wykonywania prostych obowiązków domowych. Pojawiają się także bóle i zawroty głowy. Osobie chorej trudno się skoncentrować. Odczuwane mogą być także kołatania serca oraz duszności.

W anemii skóra staje się blada i przesuszona, znacząco pogarsza się kondycja włosów i paznokci. Objawy mogą być widoczne na języku, którego powierzchnia staje się wygładzona, poza tym odczuwane jest pieczenie i dolegliwości bólowe. W zależności od przyczyny występowania anemii, pacjenci mogą odczuwać spaczone łaknienie, np. mają chęć na jedzenie gliny czy kredy, poza tym skóra może być zażółcona, a wątroba bądź śledziona powiększone.

Anemia – przyczyny

Jakie są przyczyny anemii?

  • Jedną z najczęstszych jest niedobór żelaza, który wynika przeważnie z nieprawidłowej, źle zbilansowanej diety. Niewłaściwe żywienie pozbawia organizm ważnych składników mineralnych i związków odżywczych, a także witamin.
  • Do niedokrwistości doprowadza również znaczna utrat krwi. Może być ona spowodowana nie tylko występującymi urazami, ale i krwawieniami z przewodu pokarmowego, a także obfitymi i nieregularnymi krwawieniami miesięcznymi u kobiet.
  • Wśród przyczyn wymienia się zaburzenia wchłaniania, talasemię oraz niedobór witaminy B12, a także kwasu foliowego. Ponadto anemia może się pojawiać w wyniku rozwoju nowotworów szpiku kostnego.
  • Choroby przewlekłe, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekłe stany zapalne jelit, toczeń układowy, przewlekła niewydolność nerek i serca również mogą się przyczyniać do występowania anemii.
  • Niedokrwistość nierzadko dotyka pacjentów nadużywających alkoholu. Ponadto tych, którzy zmagają się z chorobami autoimmunologicznymi, infekcjami czy zaburzeniami genetycznymi.

Rodzaje anemii

Uwzględniając nasilenie anemii wyróżnia się niedokrwistość:

  • łagodną – Hb 10–12,0 g/dl (lub 13 u mężczyzn)
  • umiarkowaną – Hb 8–9,9 g/dl
  • ciężką – Hb 6,5–7,9 g/dl
  • zagrażającą życiu – Hb <6,5 g/dl.

W zależności od przyczyn występowania anemii, wyróżnia się:

  • anemię spowodowaną niedoborem żelaza,
  • anemię sierpowatokrwinkową, która jest chorobą dziedziczną,
  • anemię aplastyczną wrodzoną lub nabytą, wynikającą z niewydolności szpiku kostnego,
  • anemię złośliwą spowodowaną upośledzonym wchłanianiem witaminy B12,
  • anemię hemolityczną wrodzoną lub nabytą, o wielorakich przyczynach.

Skutki anemii

Nieleczona niedokrwistość prowadzi nie tylko do utrudnionego funkcjonowania, lecz przede wszystkim rozwoju wielu trudnych w leczeniu chorób. U dzieci może powodować problemy z rozwojem intelektualnym i nabywaniem funkcji poznawczych.

Nasilona niedokrwistość może stanowić zagrożenie dla życia.

Anemia – leczenie

Leczenie anemii zależne jest od tego, jaka choroba podstawowa ją wywołała. Niezbędne są zatem badania na anemię, przede wszystkim morfologia krwi, w obrazie której można dostrzec istotne zmiany.

Najważniejsze jest wyeliminowanie podstawowej przyczyny niedokrwistości, np. suplementacja żelazem i właściwa dieta w przypadku anemii wynikającej z niedoboru żelaza. W razie konieczności podaje się indywidualnie dobrane leki. W najcięższych przypadkach niezbędne jest przetaczanie krwi, przeszczep szpiku kostnego lub zabieg plazmaferezy.

Anemia ma znaczny wpływ na codzienne funkcjonowanie, wygląda pacjenta, a także rozwój wielu schorzeń, dlatego jej diagnostyka oraz wdrożenie właściwie dobranego leczenia jest koniecznością.